تاریخچه موتور سیکلت در ایران


شروع فعاليت موتور سواری به اواخر دهه 20 خورشیدی بر مي گردد كه با ورود موتورهای انگليسی به كشور عده ای از علاقه مندان شروع به برپايي نمايشات موتور سواری در ميدان ارك تهران و جلاليه(پارک لاله فعلی) در روز های تعطيل نمودند تا اينكه در سال 1340 با ورود اولين موتورهای ساخت ژاپن به ايران يكی از وارد كنندگان برای تبليغ اقدام به برگزاری يكدوره مسابقات به صورت تور بين تهران و مشهد نمود كه در اين مسابقه حسين پير هادي اول؛ علي باقري دوم؛ اصغر حميدي سوم شدند كه اكثر شركت كنندگان از كسبه دوچرخه فروش و موتور فروشان تهران و مشهد بودند. واردات موتور سيكلت در ايران بصورت انبوه به اواخر دهه 20 شمسی برميگردد كه در آن سالها انواع موتور سيكلتهای انگليسی از قبيل B.S.A ماچلس تریومف آریل رویال ، سه تفنگه و... توسط تجار و بازرگانان ایرانی به کشور وارد می شد. این موتور سیکلتهای انگلیسی نزدیک به 20 سال یکه تاز بازار موتور سیکلت ایران بودند. کم کم در اواخر دهه 30 شمسی بود که موتور سیکلتهای ایتالیایی از قبیل تستی دوکاتی و سبا لامبرتا ومارکهای آلمانی مثل زاکس زونداب جاوا وموبیلت و پزوهای فرانسوی هم وارد ایران شدند.

با توجه به کاربریهای خاص موتور سیکلت ونیاز به این وسیله نقلیه وملاحظات شهری بود که کم کم در اواخر دهه 40 شمسی سر وکله موتور سیکلتهایژاپنیکه اولین آنها یاماها بود در بازار موتور سیکلت ایران پیدا شد. با تاسیس شرکت ایران دوچرخ در ابتدای دهه 50 شمسی که نمایندگی رسمی و انحصاری موتورسیکلتهای یاماها ژاپن را در ایران در دست  داشت در ابتدا اقدام به معرفی و واردات انواع مدلهای شهری و اف رود یاماها به ایران کرد. در سال 1350 با وارد شدن موتورهای ژاپنی عده ای از جوانان در اطراف تپه های تهران پارس وگردنه قوچك(شمیرانات) و آب انبار شاد آباد در روزهاي تعطيل برنامه نمايشی و پرش از روی اتومبيل را به اجرا در می آوردند كه در همان اوايل اقدام به تاسيس موتور كلوپ ايران نمودند.

در اولين تشكل ورزشی آقايان مجتبي كوكبي ؛قاسم بروجردي؛ مصطفي رهنما؛ اسماعيل شاه حسيني؛ تقي باديه نشين؛ محرم فرياد شيران؛ جواد روشن و داوود روشن حضور داشتند.در سال 1353 با همت دو تن از وارد كنندگان موتور سيكلت دو نفر از قهرمانان ژاپنی ايوايو و چيگرا و ويلی موتور سوار اهل كشور چك واسلوواکی به ايران آمدند و برنامه ريزی مسابقات رسمی موتور كراس را در ايران پايه ريزی نمودند كه ويلی در منطقه شهران كه هم اكنون نيز يكی از پيست های تهران در آنجا واقع است يك مسابقه را برنامه ريزي كرد كه اجرا شد و ايوايو مسابقات موتور كراس و تريل را در تهران ؛ اصفهان؛ شيراز و اهواز اجرا نمود. پايه گذار ورزش اتومبيلرانی در ايران نیزمرحوم احمد توسلي برنامه ريزی يك دوره مسابقه بی نظير در ايران را به اجرا گذاشت.در اين مسابقه كشور های ايران؛ آلمان؛اتريش؛ژاپن و آمريكا با 160موتور سوار حضور داشتند كه 9 نفر بشرح ذيل تيمور شاهي؛ قاسم فيروزي؛ ايوايو از ژاپن ؛حسين قرباني ؛ جواد روشن؛اسماعيل شاه حسيني؛ توحيد ثمري؛ فاكريان و محرم فرياد شيران به قله توچال رسيدند. در آن زمان يك ركورد جهانی بود و اين صعود كم نظير مسئولين وقت ورزش را بر آن داشت كه انجمن موتور سواران ايران را در سال 1355 زير نظر سازمان تربيت بدنی تاسيس نمايد.
 
پيست موتور سواری شهران برای برگزاری مسابقات به صورت تيمی زير نظر كارخانجات و نمايندگی های شركت های وارد كننده و سازنده موتور سيكلت تشكيل شد و آماده گرديد. در آن سال ها تيم های ياماها(مرحوم توسلي)؛ مايكو(موسسه نوريانی)؛ هوندا و سی زد فعاليت كاملی در مسابقات به عهده داشتند.
لازم به ذكر است فدراسيون موتور سواری جمهوری اسلامی در سال 1989 به عضويت فدراسیون بین المللی موتور سواری Fédération Internationale de Motocyclisme در آمد.